سازمان پدافند غیرعامل کشور در سال 1382 بر اساس فرمان مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) تشکیل گردید، در سال 1390 به دلیل لزوم ترویج فرهنگ پدافند غیرعامل در آحاد مردم و جامعه و همچنین فعال سازی هر چه بیشتر توانایی ها موجود در کشور و به میمنت سالروز صدور فرمان تشکیل کمیته( سازمان پدافند غیرعامل) هشتم آبان ماه هرسال به عنوان روز پدافند غیرعامل تعیین و این روز پس از تایید مقام معظم رهبری در مورخ 01/08/90 در تقویم کشوری درج و به کلیه وزارتخانه ها، دستگاهها و سازمان های کشوری و لشکری ابلاغ گردید.
برابر ماده (1) اساسنامه سازمان پدافند غیر عامل کشور مورد تایید مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) و مصوب ستاد کل نیروهای مسلح، سازمان پدافند غیرعامل کشور، یک سازمان (نهاد) حاکمیتی (لشکری وکشوری) می باشد و دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری همطراز با وزراء به لحاظ ساختاری (به مثابه یک نیرو) بوده و در تابعیت ستاد کل نیروهای مسلح و در چارچوب و در جهت تحقق تدابیر و منویات و سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری، قوانین نیروهای مسلح و سایر قوانین و مقررات مربوط کشور اداره می گردد.
رئیس سازمان به عنوان بالاترین مقام اجرایی نماینده قانونی سازمان بنا به پیشنهاد رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و با توشیح و با حکم مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا منصوب می گردد.
محل استقرار سازمان در تهران و شعب اصلی آن در مراکز استان ها می باشد و برای انجام ماموریت های خود نسبت به تشکیل ساختارها و واحد های سازمانی مشابه و همطراز مورد نیاز در استان ها و دستگاه های اجرایی اقدام می نماید.
برابر ماده(6) اساسنامه سازمان، ماموریت آن شامل سیاست گذاری برنامه ریزی، هدایت، سازماندهی، نظارت و اجرای موضوع پدافند غیرعامل و دفاع غیرنظامی در چارچوب و در جهت تحقق سیاست های ابلاغی و فرامین حضرت امام خامنه ای و قوانین موضوعی کشور از طریق فرهنگ سازی و آموزش عمومی و تخصصی، آمادگی و ارتقاء مقاومت ملی، پایش تهدیدات، طبقه بندی و سطح بندی مراکز و حوزه ها، کاهش آسییب پذیری ها، نهادینه سازی اصول، الزامات و ملاحظات فنی مهندسی پدافند غیرعامل در ذات طرح و پروژه های ملی ، استانی موضوع کشور ، تسهیل میدیریت بحران و تداوم کارکرد های ضروری کشور، صیانت و کمک به اداره مردم در راستای مصون سازی کشور در برابر انواع تهدیدات می باشد.
برابر ماده (7) اساسنامه، ارکان سازمان شامل کمیته دائمی (شورای عالی)، رئیس سازمان و کمیته پداند غی عامل و دستگاه های اجرایی و استان های کشور می باشد.
براساس ماده (8) اساسنامه ، کمیته دائمی متشکل از رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به عنوان رئیس،رئیس سازمان پدافند غیرعامل به عنوان دبیر و وزرای (کشور، دفاع) و معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری و رییس کمیسون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی و یکی از معاونین ستاد کل نیروهای مسلح تشکیل میشود و مصوبات آنها با ابلاغ دبیر کمیته دائمی در همه دستگاه های اجرایی لازم الاجرا می باشد.
پدافند غیر عامل موضوعی کلان و فراگیر و مرتبط با عرصه های متنوع مالی، اقتصادی، تولیدی، صنعتی، ارتباطات و فناوری، اطلاعات، رسانه ها، انرژی، امنیت غذایی، زیست، حمل و نقل، دفاعی و… می باشد.
مسئولیت پدافند غیرعامل در دستگاه های اجرایی به عهده ی رئیس دستگاه اجرایی و در استان ها به عهده استانداران می باشد.
حوزه فعالیت سازمان پدافند غیرعامل کشور، شامل دستگاه های اجرایی، بخش خصوصی نهاد های عمومی غیر دولتی و مردم نهاد، ، سازمان های کشوری و لشکری می باشد؛ توضیح اینکه در چارچوب دیپلماسی دفاعی کشور، خدمات پدافند غیرعامل با تصویب کمیته دائمی قابل تسری به سایر کشور ها خواهد بود.